Deze recensie is de eerste in een reeks recensies die ik schrijf over boeken die lijken op Mechanische oase. De groene toren lijkt vooral op Mechanische oase door de afgesloten ruimte waarin alles perfect lijkt te zijn en door de hoofdpersoon die daaruit wil ontsnappen. Maar zelfs toekomstige gadgets zoals stoelen die zich vormen naar je lijf en materialenprinters komen overeen. En dat ieders stem geldt bij belangrijke keuzes voor het hele volk, waarbij gebruikt wordt gemaakt door een computer die alles monitort.
De groene toren gaat over het hoofdpersonage Georg. Hij woont in de groene toren. Deze welvarende plek lijkt perfect als je deze vergelijkt met wat daarbuiten is; werkeenheden die moeten zwoegen om de toren te dienen, met amper een eigen leven. Hij balanceert op het randje van de afgrond door zijn afwijkende meningen over belangrijke vraagstukken, die zelfs worden uitgelezen vanuit zijn onderbewustzijn door het systeem. Mede daardoor -een kater hielp ook niet mee- besluit hij iets roekeloos te doen. Vanaf daar loopt het allemaal uit de hand...
Het centrale thema van de roman is sociale controle en de wrijving tussen bij jezelf blijven of doen wat anderen doen, omdat we nu eenmaal sociale dieren zijn en mede daardoor overleven en in staat zijn om groots te handelen. Soms gaat het echter de verkeerde kant op door groepsdruk en dat gebeurt ook hier. De werkeenheden worden nauwelijks gezien als menselijk, net als dat we dieren voor de slacht niet zien als levende wezens met waarde. Een belangrijk thema, dat voor veel herkenbaarheid zorgt. Daarnaast komt ook liefde en de zorg voor je medemens aan bod, waardoor het verhaal een verzachtend element krijgt.
Georg is precies voorspelbaar genoeg. Al in het begin voel je aan dat hij het 'verkeerde’ pad zal kiezen. Hij ergert zich aan bijna alles in de groene toren. Zijn leukste sociale contact is Sylvia, waarmee hij wel laat zien dat hij in staat is om lief te hebben. Dat maakt hem menselijker en toegankelijker. De bijpersonages zoals Sylvia en zijn collega Sem, maar ook de personages verderop in het boek worden eenzijdig beschreven, wat de focus vooral op Georg legt. Ik had ze iets meer willen leren kennen, maar gezien de lengte van het boek kan ik me voorstellen dat ze meer aan de zijlijn blijven. Georg wordt op het eind zichzelf; hij conformeert zich niet meer en dat laat een sterke groei zien.
De schrijfstijl is heel rijk. Veel details en metaforen. Omschrijvingen worden afgewisseld door actie. Makkelijke dialogen en handelingen worden afgewisseld met diepgang. En er zijn creatieve, zelfverzonnen woorden voor gadgets, al zie ik nog steeds niet helemaal voor me hoe een ‘persoscherm’ eruitziet. De details mochten wat minder in een infodump en iets minder vaak worden herhaald. Subtiele hints naar hoe een ruimte of omgeving eruitziet duizelen minder en laten meer aan de verbeelding over. Ook waren er relatief wat typfouten die snel zouden kunnen worden verholpen. Maar het verhaal pakte me gelijk en ik heb het boek door de vlotte schrijfstijl snel uit kunnen lezen.
De setting in het begin van het verhaal is absurd maar toch zeer treffend. Mensen met dezelfde versieringen en kleding rondom een midwinterfeest, we lopen elkaar ook in het echte leven zo achterna en in dit verhaal wordt dit weer pijnlijk duidelijk zichtbaar gemaakt. Het boek leest ook goed weg door de korte hoofdstukken en hoe ze worden ingeleid en afgebouwd. Het is af en toe spannend, vooral na de roekeloze actie omdat er veel op het spel staat. Wel had ik al iets eerder kleine risicovolle acties willen zien van George voordat hij zijn roekeloze besluit neemt voor nog meer opbouw.
Al met al wilde ik eigenlijk dat het dubbel zo dik was, zo goed heb ik ervan genoten. Het einde was prachtig en volgde de ontwikkelingen logisch op. Zeker een aanrader, zelfs het nawoord is sterk en ontroerend. De groene toren krijgt een dikke vier sterren.